Kruidenvrouwtjes column 2006

De Aardbei:
Het is weer zomer! De zon schijnt volop en het seizoen van de aardbeien is weer begonnen. Maar wat hebben aardbeien nog meer behalve dat ze een lekker toetje of tussendoortje zijn?

Aardbeien worden vooral in de zomer gegeten. Het zijn lekkere zoete vruchten, hoe meer zon, hoe zoeter de vrucht, maar wat minder mensen weten is dat de aardbei al een heel oude plant is. De aardbei bestaat al meer dan 50 miljoen jaar. Uit opgravingen blijkt dat in de bronstijd de aardbei al door mensen werd gegeten, maar pas vanaf de 14e eeuw werden wilde aardbeiplanten (bosaardbeien) in tuinen aangeplant. In die tijd werden ze vooral gebruikt als sierplant en voor medicinaal gebruik. De vrucht was klein en de planten waren niet erg productief. De aardbei zoals wij die kennen is ongeveer 200 jaar oud en is afkomstig uit Amerika. Bosaardbeitjes smaken veel lekkerder dan de grote dikke die we in de handel kunnen kopen. Ze werken licht laxerend en helpen bij reuma en jicht. In de vruchten zit ook een hoog ijzergehalte.

Zodra je een bosaardbeiplantje in je tuin hebt, raak je het eigenlijk niet meer kwijt. Maar dat hoeft ook niet. Ze zien er leuk en vrolijk uit en de aardbeitjes zijn erg lekker. Wees er alleen wel snel bij want vogels vinden de aardbeitjes ook erg lekker!

Zoals je dus hebt kunnen lezen werd de vrucht niet alleen gewaardeerd vanwege haar zoete smaak. Al vroeg was er bekend dat aardbeien en de aardbeibladeren een positieve werking hadden bij nervositeit, diarree, maag- of darmenklachten. Daarvoor werd er een thee getrokken van de bladeren.

Bosaarbeiblaadjesthee maak je door een kop kokend water over een drietal jonge, verse blaadjes te gieten. Je kan er nog wat andere kruiden bijdoen zoals verse, kleine blaadjes van St.-Janskruid, brandnetel, citroenmelisse of andere bladeren van vruchtenplanten. Laat de thee niet langer dan 5 minuutjes trekken en zeef hem dan. (Je kan natuurlijk ook gedroogde blaadjes gebruiken maar eigenlijk vind je de blaadjes bijna het hele jaar door in je tuin. In de lente zijn ze natuurlijk veel lekkerder dan de taaie volwassen bladeren die je in de herfst plukt.)

Een aardbeientip uit Grootmoeders tijd: De vruchten maken de tanden witter en gaan tandsteen tegen. Als je vieze tabaksvlekken op je tanden hebt, kan je eens proberen die met aardbeien weg te krijgen. Plet de aardbeien en dompel een watje in het sap. Laat het enkele minuten op je tanden zitten zonder je tanden achter je lippen te verbergen. Wrijf dan met een ander watje, gedrenkt in lauw water met een snuifje soda bicarbonaat. Herhaal deze behandelingen minstens drie keer per dag. Je ziet: dure bleekbehandelingen bij een schoonheidsspecialist zijn helemaal niet nodig! Een bakje aardbeitjes uit de supermarkt kan al wonderen verrichten.

Geplette aardbeien zijn trouwens een goed E.H.B.O.-middel bij lichte zonnebrand. Niet onbelangrijk om te weten wanneer zoals afgelopen weken de zon ineens volop schijnt. Ook bij een open wond of zweer kan een kompres van vers Aardbeienblad gebruikt worden. De aardbeibladeren bevorderen de wondheling. Meng de blaadjes met honing en de wond zal nog sneller genezen! Ook roodheid van de huid door koude/wind/zon of door het schuren van kleding kan door een kompres van gekneusd vers Aardbeienblad verholpen worden.

Dit waren een aantal medicinale toepassingen van deze lekkere vrucht. Maar zoals zoveel kruiden met een lange geschiedenis heeft ook de aardbei enkele symbolische betekenissen. De meest bekende daarvan is denk ik wel dat de aardbei vaag gecerveerd worden als Liefdesvoedsel. Wellicht komt dat door de vorm van de vrucht waarin je al snel een hart kunt zien. De felrode kleur en de zoete smaak voegen daar al snel een extra dimentie aan toe.

De bladeren van de aardbei werden niet enkel voor medicinale thee gebruikt. Deze werden ook in een buideltje gedragen voor geluk. Zwangere vrouwen kunnen een zakje Aardbeienblad dragen om de komende barenspijn te verminderen. De achterliggende gedachte hiervoor is waarschijnlijk de medicinale toepassing van aardbeien en aardbeiblaadjesthee bij het verminderen van menstruatieklachten en krampen. Wanneer het goed was voor deze vrouwenkwaaltjes zou het ook wel helpen bij alles wat hiermee te maken had.

Na alle informatie over aardbeien heb ik flinke trek gekregen in deze zonnige traktatie! Aardbeien met slagroom en suiker, is het tegenwoordig. Maar na wat googelen heb ik ontdekt dat zelfs dit al een heel oud recept is. Lekker!

Lunadea, een website over Hekserij, Godin Diana, Stregheria, Magie en Kruiden