Menu Columns
Kruidenvrouwtje
Kruidenmagie
Kruidenweetjes
(h)extra
Artikelen
« Home

(h)extra - heksencolumn 2008

Yule/Joel/joël/Midwinter:
Joel is de langste nacht. Rond 21 of 22 december bereikt de zon op het noordelijk halfrond zijn laagste stand. We nemen aan dit ook al in de Steentijd een belangrijk moment was, want een aantal megalithische bouwwerken zijn zodanig ontworpen dat het zonlicht met Midwinter in het binnenste van de tempel kon vallen. Dat is bijvoorbeeld het geval bij Newgrange in Ierland.
Als we ons afvragen wat nou precies gevierd werd met Midwinter, wordt het al minder duidelijk. Vaak wordt de terugkeer van het licht gelijkgesteld met de geboorte van de Zonnegod, maar dat is een beetje te simpel voorgesteld. In West-Europa is de zon zelden als belangrijkste God van een bepaalde groep of stam aanbeden. De zon werd wel gezien als een belangrijke factor in de jaarcyclus, maar meestal niet zo belangrijk als de Vegetatiegod, ook wel genaamd De God van Dood en Wedergeboorte, die zich offerde in de vorm van het graan, wat we met Lammas vieren. Het is niet deze Vegetatiegod die met Joel geboren wordt. Immers, het zaad is de grond nog niet eens in -dat vieren we pas met Imbolc- en er komt zeker nog niets boven de grond uit. Als de Vegetatiegod geboren wordt, dan is het in de vorm van alle gewassen die in het late voorjaar en de zomer boven de grond uitkomen.

Naast de landbouw was de veeteelt een belangrijk middel van bestaan voor vele mensen, en dan is de geboorte van jonge dieren een belangrijk gegeven. In heidense beschavingen werd de geboorte van dieren vaak vergeleken met de geboorte van de God, maar met Midwinter is nog geen sprake van jonge dieren, dat komt pas in het voorjaar.

Midwinter is dus niet de geboorte van de God als vegetatie of als dier, maar wat dan wel? Om dit feest te begrijpen moeten we het samen met Midzomer bekijken. Midzomer is een keerpunt, waarbij de kracht van de zon niet langer toeneemt. Vanaf Midwinter heeft heel de natuur in het teken van groei en toename gestaan. Die groei wordt met Midzomer een halt toegeroepen en vanaf dat moment gaan langzaam maar zeker afbrekende krachten de boventoon voeren. Alle eenjarige planten sterven af, de een wat eerder, de ander wat later. Loofbomen laten hun bladeren vallen.

Deze twee tegengestelde krachten in de natuur, van groei en afbraak, zijn in volksverhalen vele eeuwen, en waarschijnlijk duizenden jaren lang, voorgesteld als de strijd tussen twee vorsten. Met name in Engeland werden ze vaak voorgesteld als de Eikkoning en de Hulstkoning. De Eikkoning is de groeikracht in de natuur, die met Joel de Hulstkoning, de afbrekende kracht, verslaat. De Hulstkoning is op het toppunt van zijn kracht en daarom is het hulstblad een symbool dat we nog steeds in kerstversieringen tegenkomen, maar hij heeft zijn tijd gehad en moet het veld ruimen voor de Eikkoning.

Met Joel werden vanouds grote vuren aangestoken. Ten dele is dat om de terugkeer van het licht te vieren, maar vuur heeft ook een transformerende werking. Het vuur heeft de vonk van het goddelijke in zich, de vonk die elk jaar opnieuw na de winter Moeder Aarde zal bevruchten. Daarom werd met Joel een groot blok eikenhout verbrand, het joelblok. De as hiervan werd met Imbolc over de akkers gestrooid. Het vuur vernietigt de vruchtbaarheid van de eik niet, maar transformeert en verjongt deze groeikracht om ook in het nieuwe voorjaar weer de vegetatie te laten groeien.

21 December 2004
Ook wel Midwinter, Joel, Yule tide, en Saturnalia genoemd.

Symbolen:
Altijdgroene bomen (den, spar, taxus), een viel met acht spaken, draaiende wielen.

Kleuren:
Rood, groen, wit, goud:

Planten:
Altijdgroene planten, tropische bloemen, ananas, valeriaan

Thee:
Kaneel

Olie:
Rozemarijn, mirre, saffraan, ceder, ananas, wintergroen, gember

Tradities:
Een oude traditie tijdens Yule is het maken van een Yule-boom (tegenwoordig kerstboom). Dit kan een levende boom zijn of en omgezaagde.

Yule is het zesde feest in de jaarcyclus en staat voor de wedergeboorte van de God. We betuigen eer aan de drievoudige Godin en vieren dat de zon weer terugkeert. Het donker geeft op deze dag haar macht terug aan het licht.
Yule is de dag van familie. we kunnen onze kinderen zegenen en de Godin en God verzoeken om bescherming.

Het Yule blok is een groot stuk hout, meestal eikenhout, dat verbrand wordt tijdens Yule. Het blok wordt overgoten met wijn, besprenkeld met kruiden en versierd. Ik pak hiervoor hulst want linten en andere kunststof producten zorgen voor extra veel rook en stank.

Het laatste stuk van het Yule blok wordt bewaard. Daarmee wordt het Yule Blok het volgende jaar weer aangestoken.

Lunadea, een website over Moderne en Traditionele Hekserij, Heggerijders, Rituelen, Magie en Kruiden

- Art by Josephine Wall