Mythe
over de zwarte bes:
Soms
vind je ineens hele leuke verhalen over een plant. Zo is er het volgende
Finse verhaal over de zwarte bes:
Mariatta
is een maagdelijke moeder die wordt bezongen in het Finse nationale
Kalevala-epos. Mariatta raakte zwanger na het eten van een zwarte
bes, en baarde een heilig, onsterfelijk kind. Haar naam wordt afgeleid
van Marja, dat bes betekent.
Ze werd het 'kind van de schoonheid' genoemd, afkomstig uit het noordelijke
land. Ze droeg gouden en zilveren ringen en kettingen, en de mooiste
gewaden van de kostbaarste stoffen. Ze werd geroemd vanwege haar deugdzaamheid
en bekoorlijkheid. Ze noemde zichzelf een sneeuwwitte maagd, die nooit
de koe van een onwaardig persoon zou melken. Mariatta was een herderin,
en dagelijks trok ze met haar kudden naar de weilanden waar ze zich
afvroeg wanneer ze een man zou vinden.
Op een dag werd ze in de bergen geroepen door de stem van een bes,
die haar vroeg hem te plukken en in haar boezem te verbergen, voor
hij zou worden opgegeten. Ze sneed de bes af met een toverstokje,
en hij sprong op haar lippen, haar schouders, in haar boezem, en zo
werd Mariatta zwanger, een bruid gehuwd met een bes. Haar zwangerschap
bleef niet onopgemerkt, maar ze verweerde zich tegen de kritiek dat
ze zich niet deugdzaam zou hebben gedragen. Niettemin werd ze door
haar vader het huis uitgegooid. Ze zwierf door de velden, op zoek
naar een plekje waar ze haar kind kon baren. Haar dienstmeisje Piltti
vroeg aan de tovenaar van Ruotus waar ze de rietbeek Sara kon vinden,
maar hij en zijn vrouw hebben voor het oneervolle gezelschap alleen
nog een plekje in de stal over, op de vuurberg, bij het vuurpaard
Hisi; daar kon zij haar bed in een krib maken.
Mariatta kreeg hier het kind en verzorgde het, maar op een dag was
het opeens verdwenen, terwijl zij sliep. Ze zocht overal en vroeg
het ten slotte aan een ster, de maan, en aan de zon, die haar uiteindelijk
vertelt waar het kind is. Ze vindt het in het riet in een moerasland.
Ze noemde het kind Bloem, maar anderen noemden hem 'Zoon van Smart'.